Columns

De pijnlijkste dingen die tegen mij zijn gezegd na Josha’s overlijden.

Na Josha’s overlijden heb ik vaak gemerkt dat mensen zich geen raad weten met ons verdriet. De pijnlijkste vragen werden gesteld en de meest onhandige opmerkingen werden gemaakt. Vaak onbedoeld en door eigen onwetendheid.

Want wat zeg je nu eigenlijk tegen een moeder die haar kindje is verloren?

Hier een lijst met de pijnlijkste dingen die tegen mij gezegd zijn na Josha’s dood.

En hoe heet “het” ?

Op de dag van Josha’s overlijden kwam de begrafenisondernemer bij ons thuis, en vroeg hoe “het” heette. Onvoorstelbaar dat zelfs iemand die in de uitvaartbranche werkt zo’n pijnlijke vraag kon stellen. Hij is geen “het” . Hij is mijn zoon. Helemaal voldragen en helemaal perfect, alleen zijn hartje klopt niet meer. Hij is mijn zoon, en hij heet Josha.

Het is de natuur hè?!

Nee dit is niet “de natuur”. Een kind hoort niet te sterven en een ouder hoort niet zijn kind te begraven. Een oma van 90 die overlijd, dát is de natuur, niet een voldragen baby.

Wees blij dat je geen striae hebt.

Hoezo blij? Als ik een keuze had gehad dan had ik toch echt voor striae over mijn hele gezicht gekozen en dat Josha nog had geleefd dan een strakke kleuterbuik zonder strepen.

Ik weet hoe je je voelt, ik heb ook een miskraam gehad.

Nee, je hebt het mis, je weet niet hoe ik mij voel. De vergelijking van Josha en een miskraam vind ik ontzettend pijnlijk en ongepast. Een miskraam is erg, dat heb ik zelf met 11,5 week aan de lijve ondervonden. Maar de dood van mijn zoon, is zo’n grote rouw wat in geen velden of wegen overeen komt met een miskraam.

Wat knap dat jullie hem een naam hebben gegeven.

Knap? Vind je? Hij was geen hamster, en zelfs je hamster heeft een naam toch? Hij was mijn voldragen kindje, hij heeft bestaan en hij zal ook altijd blijven bestaan en verdient zijn naam als geen ander.

(3 maanden na Josha zijn dood)

Je moet ook weer door hè en er niet in blijven hangen.

Hoe bedoel je door? Ik ben door, iedere dag kom ik uit mijn bed en kleed ik mij aan, ga ik naar de begraafplaats en weer terug naar huis. DAT is door. Maar “door” betekend niet dat ik niet meer om Josha mag huilen, hem niet meer mag missen en het er vooral niet meer over mag hebben.

Gelukkig kende je Josha nog niet. Ik heb echt al een band met mijn zoon van 1,5 jaar.

Een band? Ik heb ook een band met Josha, hij zat 9 maanden in mijn buik en hij heeft 25 uur geleefd. Ik had hem liever 2 weken bij mij gehad dan die ene dag. Je kind verliezen is het ergste wat er is, ik denk niet dat de leeftijd van het kind bijdraagt aan de grote van het verdriet.

Gelukkig ben je nog jong.

Gelukkig ben ik nog jong en kan ik nog nieuwe kinderen maken bedoel je? Of gelukkig ben je nog jong en mag je nog zo’n 60 jaar dit verdriet dragen. Ook in deze, leeftijd speelt geen rol bij de grote van het verdriet, en “jong” zijn is geen troostende gedachte.

Als Josha niet was overleden had je Manoa niet gehad.

En deze wil ik vooral graag ontkrachten. Ik ben ervan overtuigd dat Manoa bij ons hoort, net als Josha. Als Josha had geleefd had ik hem borstvoeding gegeven. Ondanks mijn volledige borstvoeding kreeg ik bij Manoa na 6 weken alweer een menstruatie. 5 maanden na Josha’s overlijden raakte ik zwanger van Manoa. Dus dat Manoa er niet had kunnen zijn is technisch gezien ook onjuist. Ik had zo graag gehad dat ik mijn beide kinderen levend om mij heen had gehad. Het had niet OF Josha OF Manoa moeten zijn. Ze horen beiden bij ons.

“Na mijn miskraam sta ik anders in het leven, niet onzeker meer zijn maar gaan! Heb jij dat ook?

Nee, allereerst was Josha geen miskraam. Ik ben verscheurd, het heeft mij niet sterker gemaakt, alleen maar intens veel verdiet gedaan. Dus ik kan helaas niet positief afsluiten dat zijn dood mij zoveel moois gebracht heeft.

Gelukkig heb je Manoa nog.

Ja, ik heb Manoa, maar dat neemt niks weg van het verdriet wat ik heb om Josha. Als iemand zijn moeder overlijd, zeg je dan “gelukkig heb je je vader nog”? Nee want dat staat hier volkomen los van. Een vader kan nooit een moeder vervangen en zo kan mijn dochter nooit de leegte invullen die mijn zoon heeft achter gelaten.

Wat zeg je dan wel tegen iemand die een kindje verloren heeft?

Het beste is “ik weet niet wat ik moet zeggen” of “ik vind het zo erg, ik heb er geen woorden voor”. Ongevraagde adviezen of positieve peptalks zijn uit den boze, luisteren is het toverwoord. Wilt ze foto’s delen van haar kindje of haar verhaal doen dan bij je, dan is een arm genoeg.

Wie troost mij – Carmen Ruperti

Dit filmpje heb ik vorig jaar december voor Monuta op mogen nemen.

Hierin zeg ik het al, sla een arm om haar heen. Wees er voor haar, en vooral, blijf er voor haar zijn. Want haar gebroken hart, wordt nooit meer heel..